KreuStil Jetese

Pemët drejt zhdukjes? Studimi: 1 në 9 lloje në SHBA, në rrezik!

Pemët drejt zhdukjes? Studimi: 1 në 9 lloje në SHBA, në

Një raport i fundit paralajmëron se të paktën 1 në 9 lloje pemësh në Shtetet e Bashkuara, janë nën rrezikun e zhdukjes. Pemët përballen me një sërë kërcënimesh si parazitët, sëmundjet shfarosëse dhe ndryshimet klimatike. Këto të dhëna janë pjesë e vlerësimeve më gjithëpërfshirëse të kërcënimeve të kryera ndonjëherë. Ka shkuar deri në atë pikë, sa pemët injektohen për t’u shpëtuar.

Masat përfshijnë shpim, pesticide, shumë punë dhe shpresë. E gjitha kjo në kuadër të përpjekjeve për ta frenuar një brumbull të vogël që ta shkatërrojë këtë pemë frashëri, thote VOA.
Është një nga rreth 100 llojet e pemëve në Shtetet e Bashkuara nën rrezikun e zhdukjes.

Në një seksion të maleve Kreshtat Blu, pjesë e vargmaleve Apalashe, disa zona të pyllit përballen me probleme të mëdha. Shanset që të shpëtohen janë të pakta. Për këtë arsye specialistët dhe shkencëtarët po përpiqen të ruajnë ato që kanë ngelur. Dy prej tyre janë udhërrëfyesit e ekipit të rrjetit PBS, në thellësi të këtij pylli në Virxhinia.  Ron Hughes është menaxher toke ndërsa Johhny Townsend është botanist.   Më shumë pemë frashëri të pyllit janë të dëmtuara se sa të shëndetshme.

"Për ata që e njohin vendin , duke ecur nëpër pyll, vëren se gjysma e pemëve janë zhdukur”, thotë botanisti Townsend nga Programi i Trashëgimisë Natyrore të Virxhinias.
Jo shumë kohë më parë, qielli ishte vështirë të shihej, për shkak të pyllit të dendur, që tani është zhveshur. Pyje me frashër, janë vënë në rrezik nga një lloj brumbulli me ngjyrë jeshile.
“Kjo e ka shkatërruar pyllin gjatë gjashtë, apo shtatë viteve të fundit dhe në shumë nga pjesët e prekura, pemët janë tharë, ose rrëzuar, ose qëndrojnë në këmbë si skelete”, thotë botanisti Townsend. Tek pjesët e prekura, dëmet mund të shihen me sy.

“Larva futet brenda nën lëvore dhe formon këto që ne i quajmë galeri, në formë të shkronjës U, duke gërryer shtresën ushqyese dhe duke e tharë pemën”, shton zoti Townsend. Pema e frashërit nuk është e vetmja e rrezikuar. Wesley Knapp është botanisti kryesor i organizatës “NatureServe”, e cila me bazën e gjerë të të dhënave ndihmoi në verësimin e gjendjes së pemëve në Shtetet e Bashkuara. “Fillimisht duhej të arrinim konsesus mbi llojet e pemëve dhe arritën në përfundin se janë 881 lloje. Pra, ekziston një grup i larmishëm i tyre. Çdo specie ka një histori dhe ndërvepron me natyrën në mënyrat e veta unike”, thotë zoti Knapp.

Studimi zbuloi se 11 deri në 16 për qind e pemëve vendase janë nën rrezikun e zhdukjes dhe se insektet dëmtuese dhe sëmundjet janë kërcënimi më i madh, pasuar nga ndryshimet klimatike dhe moti të ashpër si dhe nga prerjet dhe bujqësia.

Murphy Westwood, shkencëtare në parkun “Morton Arboretum” në Çikago kaloi pesë vitet e fundit duke punuar në këtë studim, i pari i këtij lloji. “Para se të dilte ky raport, ne nuk kishim një pasqyrë të qartë të pemëve nën rrezikun e zhdukjes. Imagjinoni një pyll pa pemë. Pemët janë të rëndësishme për jetën tonë të përditshme. Ato përmirësojnë cilësinë e ajrit, thithin ujin pas stuhive, thithin karbonin, pra janë një armë e fortë natyrale për krizën e ndryshimeve klimatike me të cilën po përballemi”, thotë zonja Westwood.

Shumë lloje të pemëve të identifikuara si më të rrezikuarat ndodhen në jug të Shteteve të Bashkuara, në Florida, Xhorxhia, Alabama, Teksas dhe në perëndim në Kaliforni.
Në mesin e pemëve nën rrezik janë murrizi, lisi dhe pishat. Për pemë si ajo e frashërit, paraqesin kërcënim jo vetëm insektet, por edhe ndryshimet klimatike.

Bordo No.64
Nëntor 2023

SHKARKO VERSIONIN PDF