Greqia po shtyn përpara kandidaturën e Malit Olimp për t’u përfshirë në Listën e Trashëgimisë Botërore të UNESCO-s, duke e konsideruar këtë një hap të rëndësishëm për mbrojtjen e një prej simboleve më të njohura historike, kulturore dhe natyrore të vendit.
Me një lartësi prej 2,918 metrash, Mali Olimp njihet në mitologjinë greke si vendbanimi i perëndive dhe përmendet nga Homeri si “froni i të pavdekshmëve”. Për autoritetet greke, statusi i UNESCO-s do të ishte një njohje e rëndësisë së tij të jashtëzakonshme, jo vetëm për historinë e Greqisë, por edhe për trashëgiminë botërore.
Komiteti i Trashëgimisë Botërore do të shqyrtojë kërkesën e Greqisë gjatë sesionit të 48-të në Busan të Koresë së Jugut, ndërsa vendimi përfundimtar pritet të merret më 29 korrik.
Kryebashkiaku i zonës Dion-Olimp, Evangelos Geroliolios, e përshkroi malin si një vend ku ndërthuren natyra, mitologjia dhe historia. Ai kujtoi emocionet e ngjitjes së tij të parë në majë, duke e cilësuar atë një përvojë të paharrueshme.
Përpjekjet për ta futur Olimpin në listën e UNESCO-s nuk janë të reja. Greqia e paraqiti për herë të parë kandidaturën në vitin 2014. Ndërkohë, mali gëzon prej dekadash status të mbrojtur: u shpall pyll kombëtar në vitin 1938, rezervë biosfere nga UNESCO në vitin 1981 dhe park kombëtar me dekret presidencial në vitin 2021.
Interesi për Olimpin është rritur ndjeshëm vitet e fundit. Vetëm gjatë vitit të kaluar ai priti rreth 500 mijë vizitorë, ndërsa një shtysë të re i dha edhe filmi “The Odyssey” i regjisorit Christopher Nolan, i frymëzuar nga epopeja homerike dhe i realizuar pjesërisht në Greqi.
Megjithatë, rritja e fluksit turistik ka ngritur edhe shqetësime për mbrojtjen e ekosistemit. Sipas Dimitris Pappas, zëvendësdrejtor i agjencisë që administron parkun kombëtar, zjarret në pyje të lidhura me ndryshimet klimatike përbëjnë kërcënimin më serioz për zonën. Ai theksoi nevojën për më shumë investime në masa parandaluese, mirëmbajtjen e shtigjeve dhe ndërtimin e strehimoreve.
Përveç vlerave natyrore dhe mitologjike, Mali Olimp ka edhe rëndësi të veçantë fetare. Në një prej majave të tij ndodhet një vend i lashtë kulti ku, sipas burimeve historike, kryheshin rituale në nder të Zeusit. Zona strehon gjithashtu manastire bizantine dhe faltoren më të lartë të botës ortodokse.
Edhe pse shumë vizitorë e konsiderojnë të vonuar njohjen e Olimpit si trashëgimi botërore, ekspertët këshillues të UNESCO-s kanë kërkuar dokumentacion shtesë për kandidaturën. Autoritetet greke pranojnë se sfida kryesore mbetet gjetja e ekuilibrit mes zhvillimit të turizmit dhe ruajtjes së këtij thesari natyror e kulturor. Sipas Geroliolios, kapaciteti i malit po i afrohet kufijve maksimalë dhe, pavarësisht rezultatit të aplikimit, nevojiten masa të reja për mbrojtjen e tij.
